Η μνήμη και η μάθηση είναι θεμελιώδεις γνωστικές λειτουργίες που διαμορφώνουν την ταυτότητα και την προσαρμοστικότητά μας. Η μνήμη περιλαμβάνει σύνθετες διεργασίες κωδικοποίησης, αποθήκευσης και ανάκτησης — όχι απλή ανάκληση. Η ψυχική υγεία επηρεάζει άμεσα αυτές τις λειτουργίες: κατάθλιψη, άγχος, χρόνιο στρες και διαταραχές ύπνου υποβαθμίζουν συγκέντρωση και απομνημόνευση. Αντίστροφα, γνωστικές δυσκολίες επιβαρύνουν την ψυχολογική κατάσταση, δημιουργώντας αμφίδρομο κύκλο. Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών προσφέρει εργαλεία για γνωστική ανθεκτικότητα και αντιμετώπιση ΔΕΠΥ ή γνωστικής έκπτωσης.